Amarantus – złoto Inków z bogactwem składników odżywczych

amarantus właściwości

Co to jest amarantus?

Pewien australijski fizjolog w roku 1972 wykrył, że nasiona amarantusa, a inaczej: szarłatu wyniosłego, posiadają duże ilości białka bogatego w lizynę i dzięki temu uznany został za bardzo wartościową roślinę uprawną. Szarłat wyniosły to zboże, które zawiera w sobie też spore ilości żelaza. Jest jedną z najstarszych roślin uprawnych na świecie, zwaną również jako „zboże XXI wieku”, ponieważ jej nasiona mają więcej składników odżywczych niż tradycyjne zboża. Przed odkryciem Ameryki stanowił on podstawę żywienia dla Azteków, Majów i Inków. W Polsce szarłat dostępny jest w postaci mąki prażonej, nasion, płatków lub ziaren ekspandowanych.

Historia – starożytne cywilizacje i tradycje

Amarantus stanowił podstawę diety wielu starożytnych cywilizacji w Ameryce, w tym Azteków, Majów i Inków. Dla Azteków amarantus nie tylko należał do pożywienia, ale miał również znaczenie religijne. Wykorzystywany w ceremoniach ku czci bóstw, stanowił symbol nieśmiertelności. Nasiona mieszano z miodem i krwią ofiarnych zwierząt, formując figury bóstw, które następnie spożywano w rytualnych obrzędach. Hiszpańscy konkwistadorzy zakazali uprawy amarantusa, co niestety przyczyniło się do jego zapomnienia w wielu regionach na bardzo długi czas.

Współczesne zastosowania i globalne odrodzenie

Współczesne odrodzenie zainteresowania amarantusem można przypisać jego wyjątkowym właściwościom odżywczym. W kontekście rosnącej świadomości na temat zdrowego odżywiania, amarantus ponownie zyskuje na popularności jako superfood. Jest uprawiany w różnych częściach świata, od Ameryki Południowej, przez Afrykę, po Azję i Europę, gdzie jest ceniony zarówno za swoje ziarna, jak i liście. W kuchni wykorzystywany jest na wiele sposobów – od dodatku do sałatek, poprzez składnik pieczywa, po bazę do wegańskich burgerów.

Szarłat jako zboże lecznicze

W medycynie naturalnej, pośród ogromnej ilości preparatów naturalnych wywodzących się z produktów żywnościowych, pojawia się również amarantus. Zaleca się stosowanie go w diecie osób cierpiących na choroby układu kostnego, anemię a także cukrzycę. Szarłat jest pozbawiony glutenu, w zamian za to posiada duże ilości białka i błonnika.

Dlaczego warto włączyć go do jadłospisu

  • Dzięki zawartości skwalenu spowalnia procesy starzenia.
  • Wpływa pozytywnie na układ odpornościowy.
  • Wspomaga leczenie alergii oraz stanów zapalnych.
  • Dzięki dużej ilości błonnika usprawnia pracę przewodu pokarmowego.
  • Zawiera aminokwasy egzogenne (takie, które muszą być dostarczane do organizmu z zewątrz).
  • Bogactwo nienasyconych kwasów tłuszczowych i antyoksydantów pomaga w leczeniu nowotworów oraz schorzeń układu krążenia.
  • Chroni przed szkodliwymi promieniami ultrafioletowymi.
  • Wspomaga usuwanie z organizmu szkodliwych ksenobiotyków.
  • Pomaga w walce zaparciami.

Kuchnia z amarantusem

Ekspandowane ziarna amarantusa, tzw. popping, można spożywać w całości, lub dodawać je do zup, owsianek, ciast, deserów. Szarłat jest dodawany też do chleba.

Nasiona możemy stosować do potraw gotowanych, pieczonych czy duszonych.

Do spożycia nadają się  również liście amarantusa, pod względem smakowym są one podobne do szpinaku.

Ugotowane ziarna amarantusa mogą być też zamiennikiem kasz. Gotujemy je w proporcji 1/2 szklanki ziaren amarantusa na 3/4 szklanki wody przez około 20 minut pod przykryciem lub kiedy będzie już miękki.

Na rynku jest także dostępny olej z amarantusa, który zawiera więcej skwalenu niż oliwa z oliwek.

Amarantus nie zawiera glutenu, może więc stanowić bardzo istotny element diety osób pozostających na diecie bezglutenowej.

Agnieszka Miśkowiec