Pewność siebie – jak się jej nauczyć?

Pewność siebie w męskim wydaniu

Wśród wielu ludzi panuje mylne przekonanie, że pewność siebie jest cechą wrodzoną, którą albo się ma, albo nie. Tymczasem jest to jedna z nieocenionych umiejętności, której można się nauczyć i stale ją udoskonalać.

Człowiek pewny siebie akceptuje swoje ja, znając przy tym własne możliwości i ograniczenia. W związku z tym też ma zwykle realistyczne oczekiwania wobec siebie i wobec otoczenia. Bierze też odpowiedzialność za swoje uczucia, będące rezultatem jego osobistego sposobu myślenia. 

Pewność siebie – dlaczego nam jej brakuje?

Psychologowie dosyć łatwo potrafią wyjaśnić podstawy braku pewności siebie – jest to głęboko ukryty w człowieku lęk przed odrzuceniem. Wiele osób, szczególnie w pewnych okresach życia, buduje obraz swojej osoby wyłącznie na podstawie opinii innych. Za wszelką cenę próbują dopasować  się do ich oczekiwań, często przy tym mylnie je interpretując i rezygnując z własnych potrzeb, aspiracji i ambicji.

Przyczyny braku pewności siebie mogą też mieć swoje źródło w dzieciństwie. Niestety dzieci spotykają się z komunikatami w rodzaju „nic nie umiesz” czy „jesteś do niczego”. Często pojawia się również ze strony osób dorosłych stawianie trudnych do spełnienia wymagań, bez zapewnienia odpowiedniego wsparcia. Mózg dziecka nie potrafi przetworzyć krytycznie takich informacji (pochodzących w dodatku od osób bliskich) i co gorsza buduje na ich podstawie negatywne strategie zachowania, jak wycofywanie czy unikanie. W życiu dorosłym mają one wpływ na pewność siebie i mogą stać się one silną przeszkodą w codziennym funkcjonowaniu. Na szczęście można uwolnić się od tych ograniczeń. Uwolnić się – to znaczy zmienić swoje myślenie i sposób działania.  

Brak pewności siebie i jego skutki

Osoba mająca problemy z pewnością siebie z czasem staje się obiektem agresji ze strony innych i kandydatem do roli kozła ofiarnego. Otoczenie bezwzględnie wykorzystuje fakt, że walka o swoje uznanie i prawo wyrażenia woli przychodzi jej z trudem lub nie ma jej wcale.

Brak pewności siebie przeszkadza w osiągnięciu poprawnych relacji z otoczeniem, jest prostą drogą do marginalizacji, ale przede wszystkim jest barierą w wykorzystaniu swojego potencjału. W życiu codziennym pogłębiające się poczucie wyobcowania i wycofania może przełożyć się na dotkliwie odczuwalne sytuacje jak rozpad związku czy utrata pracy. W efekcie często pojawia się depresja i inne zaburzenia zdrowotne.

Jak zwiększyć pewność siebie?

Istnieje kilka skutecznych sposobów, by zwiększyć pewność siebie i w efekcie poprawić jakość swojego życia. Zmiany nie przyjdą z dnia na dzień, ale naprawdę warto podjąć ten wysiłek i walczyć o własną pewność siebie, mając na uwadze ogromne korzyści, jakie się z tym wiążą.   

1. Pewność siebie poprzez samoświadomość

Przede wszystkim należy pracować nad poznawaniem siebie, nazywaniem swoich uczuć, potrzeb, obaw. Pomocne mogą okazać się techniki relaksacyjne, medytacja, rozmowa z innym człowiekiem czy prowadzenie dziennika (wg schematu: sytuacja + opis przeżyć, jakie ta sytuacja w nas wywołuje). Samoświadomość jest istotnym elementem pewności siebie.

2. Oddzielenie opinii od faktów

Już Sokrates nauczał, że to nie fakty niepokoją, tylko opinia o nich. Człowiek powinien uświadomić sobie, że opinia innych nigdy nie oddaje w pełni prawdy o nim samym. Zachowanie wobec nas często opiera się na nieracjonalnych elementach jak zazdrość, zawiść czy zwykła chęć dokuczenia.

3. Docenienie siebie samego

Docenianie swoich sukcesów – warto zrobić sobie listę czegoś, z czego jesteśmy zadowoleni, przy czym liczą się tu nawet małe sukcesy. Może to być udana rozmowa z bliską osobą, rozwiązanie problemu związanego z pracą, a nawet smaczne ciasto, jakie udało się upiec. Taką listę można mieć stale przy sobie i potraktować jako motywator do dalszego działania.

4. Samoakceptacja ma wpływ na pewność siebie

Warto też pracować nad akceptacją lub/i pokonaniem własnych wad i niedoskonałości. Mimo iż możliwości rozwojowe człowieka są bardzo duże, to jednak z pewnymi ograniczeniami trzeba się pogodzić. Osoba z wadą wzroku raczej nie zostanie pilotem wojskowym, ale na przykład może stać się świetnym aktorem czy sportowcem.

5. Trening czyni… pewność siebie

Praktyka czyni mistrza. Dlatego warto codziennie znaleźć jedną lub dwie niezbyt trudne sytuacje, w których można wykazać się pewnością siebie. Wcześniej można odegrać je w wyobraźni, zwracając uwagę na pojawiające się wtedy myśli (zwłaszcza te, które hamują okazanie pewności siebie) oraz mowę ciała – ma ona bardzo ważne znaczenie wspierające i wywierające wpływ na naszego rozmówcę i nas samych. Dzięki temu przeanalizujemy nasze zachowanie i nauczymy się nowego, korzystnego sposobu reagowania w określonej sytuacji.

Autor: Piotr Pokój